14 september 2018 at 20:03

Fokken of selecteren?

Wist niet precies welke titel dit stukje moet hebben. Ik kan vele titels bedenken, maar toevallig had ik deze titel al langer in gedachten. Wil het hebben over fokken en hoe belangrijk de selectie daarin is.
Zal meteen beginnen met een algemeen voorbeeld. Opmerking vooraf, ik denk hierbij aan geen enkel dier specifiek, maar probeer hiermee eerst aan te tonen dat keuren en fokken twee afzonderlijke dingen zijn en vervolgens weer bij elkaar komen.

Stel je hebt twee lammetjes, lammetje A en lammetje B. Lammetje A staat in perfecte keuringsconditie (niet te dik, wel mooi bevleesd en glad in het haar), vervolgens is lammetje A gewoon goed gebouwd. Met nadruk op gewoon en nadruk op goed. Er zitten eigenlijk geen storende fouten aan dit lammetje, tevens showt ze goed, heeft ze dus goede benen en goede maatverhoudingen. Echter als je lang naar het lammetje kijkt dan mocht de hals wat langer, het kopje wat luxer en ook de borstpartij is eigenlijk goed, maar de sierlijkheid straalt ze niet uit. Hierbij denk ik dan aan een heel degelijk correct lam.
Lammetje B daarentegen is een heel ander diertje. Ze mist de showconditie nog. Te weinig bevleesd, beharing is er nog niet. Doordat ze weinig bevleesd is, mist ze ook aan alle kanten de kracht. Achterhand lijkt daardoor iets minder, de maatverhoudingen hebben maar net aan of ze toont zelfs nog wat korter. Daarentegen zie je bij haar wel een enorm aansprekend hoofdje, sierlijk halsje en ook de overgangen in de voorhand zijn heel fraai. Hierbij denk ik dan aan een ras typisch diertje, die echter totaal niet keuringsklaar is.

Als keurmeester moet je op een keuring met bovenstaande dieren dan keuringstechnisch voor lammetje A kiezen. Immers, die laat op dat moment zien dat ze het dichtst De Standaard benadert en per saldo qua kwaliteiten nu het meeste in huis heeft. Dit is keuren en zo gaat het ook in de praktijk.

Echter voor de fokkerij en de keuringsjaren er na kan er veel veranderen. Zo kan lammetje A na een keer aflammeren wel de sierlijke voorhand krijgen en wordt ze nog fraaier als geit en zet ze haar zegereeks haar hele leven voort. Echter, ze kan ook na het aflammeren (vooral na paar keer) een hele zware geit worden, waar eigenlijk niets meer aan is. Ze mist iedere vorm van expressie (ras!) en ze zal op de keuringen afzakken naar de laatste plekken (alhoewel dat in deze tijd met de zeer goede kwaliteit echt geen schande hoeft te zijn).
Lammetje B kan per jaar beter worden. Ze groeit al mooier in de maatverhoudingen. Een dwerggeit groeit namelijk zeker tot en met het derde jaar in alle maten (hoogte, lengte en dus de maatverhoudingen) en heb soms het idee dat de lengte nog langer door blijft. Echter je hoopt vaak dat dit per jaar beter wordt, maar het kan ook nooit komen en het kan ook zo zijn als dit lammetje ineens de keuringsconditie lijkt te hebben, dat haar aansluitingen toch niet mooi zijn.

Welke van deze twee geitlammetjes moet je nu aanhouden als je er maar ééntje kunt aanhouden? Je kunt voor de zekerheid gaan en natuurlijk lammetje A aanhouden. Stel dat ze ook precies zulke nakomelingen geeft (alles is immers erfelijk zeg ik maar), dan scoor je met die lammetjes ook meteen weer goed. Wel een grotere kans dat ze zelf als oudere geit niet meer een echte keuringsgeit is, maar dat is een probleem voor later toch? Lammetje B is meer voor het avontuur en als ze er mooi ingroeit, dan staat er een geweldige volwassen geit, die later op de keuringen vooraan te vinden is.

Hopelijk vind u dit een mooi voorbeeld en zo zijn er veel meer voorbeelden te bedenken welke keuzes er altijd gemaakt moeten worden. En welk diertje heeft de meeste kwaliteit in huis? En kies je voor korte termijn of meer voor de langere termijn? Daarom hecht ik zelf weinig waarde aan alleen een keuringsresultaat, vooral van een lammetje. Om een betere keuze (wanneer doe je het goed?) te maken is het van groot belang het voorgeslacht te weten en daarin goed kijken hoe die dieren zich door de jaren heen ontwikkelt hebben. Ook niet meteen door een keuring blindstaren op je lammetje die vooraan heeft gelopen en/of het diertje die wat minder presteerde. Het goed selecteren en de juiste dieren aanhouden, soms zelfs bijna alle lammetjes uitselecteren en met de oudere dieren doorgaan.

Als keurmeester ben je altijd afhankelijk wat er aangeboden wordt op een keuring en moet je aan de hand daarvan dus alles beoordelen. Als alle fokkers met z’n allen een bepaalde richting op fokken, dan zal je op de keuringen die tendens ook terug zien en zullen de betere dieren daarvan ook vooraan lopen en zo kom je soms in bepaalde cirkels qua fokkerij. Qua fokkerij zullen allerlei types ieder jaar geboren worden, maar het is voornamelijk aan de fokker en aan de selectie hoe de toekomst er uit ziet en welke dieren we dan weer terug zien op de keuringen.

Ik denk dat we het met ons allen wel over onderstaand lammetje eens zijn en als je zo’n fraai typisch lammetje fokt en op een keuring ziet, dan gaat van iedere dwerggeitenliefhebber het hart sneller kloppen toch? Bij dit type is het niet moeilijk om te beslissen en hier ga je gewoon voor en ik ben heel benieuwd hoe zij er als volwassen geit dan uit ziet.

Gravin

Fraai typisch lammetje

 

4 comments to Fokken of selecteren?

  • Hilko, Capsule v.h. Bouwerschap is er nu ook. Ziet er erg goed uit. Mooie luxe bok. Heeft ook goede oude bloedlijnen!

    Groeten van J&J

  • Hoi Hilko,

    Goede verhaal, maar is het niet beter fokken EN selecteren? Goede combinaties bedenken is belangrijk, maar als de resultaten tegenvallen houdt selecteren ook in dat je de dieren niet kunt houden en moet uithuilen en opnieuw beginnen.

    Groeten van J&J

    • Hilko

      Hallo J&J,

      Helemaal met jullie eens, vandaar ook wat is belangrijker? De fokkerij OF goed selecteren? In ieder geval zijn ze alle twee super belangrijk en is het onlosmakelijk met elkaar verbonden.

      Ook zeer goed voor de fokkerij dat jullie zelfs oudere bokken weer een kans geven zoals IJsselland Warsteiner nu. Als zijn jeugdgeiten er straks mooi uitzien, dan kan de bok nogmaals ingezet worden voor de fokkerij.

      Gr. Hilko

Leave a Reply

  

  

  

Archief