Laatste nieuws… van 2020

Wat een jaar… maar ieder nadeel heeft weer voordelen, zo heb ik bijna het hele jaar thuisgewerkt en mooi altijd kunnen regelen wanneer de geiten naar buiten en binnen konden. Ook voor mijn persoonlijke werksituatie was dit toch gunstig, want mijn afdeling wordt geoutsourcet (verkocht dus!) per 1 mei 2021 (inclusief personeel) en dit plan wilden ze net 18 maart 2020 presenteren, maar dankzij de corona hebben ze het een beetje uitgesteld. Lang verhaal kort houden, ik wilde niet echt mee en heb gelukkig nu net voor elkaar dat ik intern een andere functie kan krijgen (ongeveer gelijk wat ik nu doe), met standplaats Utrecht! Daar zit je normaal niet op te wachten, maar weer dankzij corona komt het nieuwe werken dan goed van pas en maar zien hoeveel dagen in de week dat in de toekomst gaat zijn. Dus geheel voordelig is het niet, maar als er geen corona was geweest, dan was het gewoon keihard 5 of bij uitzondering 4 dagen in de week Utrecht en 1 dagje thuis. Nu wordt het vermoedelijk 1 à 2 dagen in de week naar Utrecht en de rest thuis… (of nog naar kantoor Groningen, dat is mooi dichtbij).
Dus ja, zo heeft dit coronajaar ook voordelen, maar voor de spontane acties en de leuke activiteiten zie ik liever het oude ‘normaal’ weer terug en dan ook maar weer terugkomend op de geiten. Ik kan me nu enorm verheugen op de aankomende lammetjes en dat je daar weer mee naar shows kan gaan en weer op bezoek bij de collega fokkers en op jacht naar leuke dekbokjes en ook daarbij is een keuring een ideale plek om de dieren eens goed met elkaar te vergelijken. Zo heb ik nu al weer verschillende leuke combinaties bedacht waar ik volgend jaar wel een dekbokje van zou willen die dan voor de nakomelingen in 2022 zorgt en dan ben je ineens al bijna 2 jaar aan het vooruit denken! Toch leuk van deze hobby? Zo kijk je altijd vooruit…

Deze herfst heb ik twee sessies online bijgewoond welke georganiseerd werd door de WUR (Wageningen University & Research), waarvan Maarten Vandervennet de link gedeeld had in de groepsapp. Het thema was ‘Fokken met verstand’ en de onderwerpen gingen snel maar het maakte mij wel nieuwsgierig en inteelt was ik al vaker mee bezig, maar niet echt bewust en ook geen idee van de inteeltcijfers. Voor de geïnteresseerden, dit is een link naar die presentaties:
www.fokkenmetverstand.nl  

Ik denk dat iedere fokker de laatste jaren wel het probleem ervaart van, waar haal ik nog een bokje met vers bloed voor mijn stal vandaan? Vroeger werd er door de fokkers ook al vrij vaak inteelt toegepast, maar aangezien er toen nog zoveel fokkers waren met ook verschillende bloedlijnen, was het heel gemakkelijk om met vers bloed het inteeltpercentage dan meteen weer sterk te reduceren of zelfs nul. Want als je twee dieren aan elkaar kruist, die totaal geen familie van elkaar zijn, dan is inteelt altijd weer nul, ook al zijn de dieren zelf compleet ingeteeld. Alleen tegenwoordig komen alle bloedlijnen en alle fokstallen al dichter bij elkaar en zie je in paar generaties dan overal dezelfde dieren terugkomen. Dan denk je soms, bij die of die fokker kan ik wel ‘vreemd bloed’ halen, maar dan bekijk je de afstamming en komt het toch weer dichterbij dan je denkt. Vandaar dat ik het programma ZooEasy nu geïnstalleerd heb en aan het snuffelen ben hoe alles in elkaar zit. Hier al een leuk plaatje van de inteeltpercentages vanaf 2000 (eerder heeft geen zin, want we zijn pas vanaf 1990 alles digitaal gaan bijhouden).

geminteelt

Gemiddelde inteelt per jaar

Dit zijn de inteeltcijfers van de dieren geboren in dat jaar. Dan zie je dat we steeds verder naar boven klimmen en nu al boven de 12% liggen. Even voor de duidelijkheid, dit is een opgetelde inteeltcijfer van het dier van de voorouders bij elkaar. Maar als we al weten dat een vader-dochter paring een inteelt heeft van 25% en een halfbroer x halfzus is 12,5%, dan kunnen we wel aanvoelen dat dit een hoog cijfer is. Ik hoorde bij de koeien dat ze daar gemiddeld op 3% zitten…

Als we dan ook nog een plaatje van de Stichting Zeldzame Huisdierrassen er bij pakken, dan zien we dat we als groep echt een risico gaan vormen.

criteriarisico

Even dan weer een kleine aanname. Er zijn nog 175 leden, waarvan niet ieder lid nog actief fokt. Dat blijken er maar ruim 100 leden te zijn, als die gemiddeld 10 geiten hebben, dan hebben we maar 1000 aantal vrouwelijke dieren waar we mee fokken. Dan zitten we in de groep laag en dan zitten we dus duidelijk in de groep Bedreigd. Echter er zijn wel meer geiten in de Nederland (en België), maar die zijn niet stamboek, dus het gehele ras zit dan in de kwetsbare groep, maar wij als vereniging zitten dan volgens mij in bedreigd. Moeten we dan die niet stamboekfokkers meteen toelaten met hun dieren, zodat wij weer meer fokdieren hebben? Om paar redenen gaat het niet werken denk ik, ten eerste, zij willen dat vermoedelijk al niet, ten tweede, klinkt wel vers bloed wat zij hebben, maar is het ook vers bloed? Fokken ze niet heel veel met ‘onze bokjes’ en hoe is hun inteelt van die fokkers onderling? Als fokker A dit doet en fokker B ook een bokje van een andere niet stamboekfokker gebruikt en je gaat dit later weer kruisen dan weet je helemaal niets meer en lijkt het op papier weinig inteelt, maar in de praktijk kan het erger zijn dan je zelfs al had. Goed zou zijn als alle niet stamboekfokkers zo snel mogelijk over zouden gaan op registratie van de dieren en zodra daar 5 generaties van bekend zijn, dan kun je er echt weer wat mee. En dan heb je nog het kwaliteitsverlies van onze mooie doorgefokte geiten, want zonder overdrijven, de gemiddelde kwaliteit bij de fokkers ligt tegenwoordig echt hoog.

Ik heb de oplossing nog niet gevonden, maar denk wel, dat als wij allemaal er in de toekomst meer rekening mee gaan houden en juist zoveel mogelijk verschillende bokjes per jaar gaan inzetten en niet allemaal achter 1 bepaalde bok aanlopen, dat dat al heel veel gaat helpen. Nog gemakkelijker  ook ontdekken we al meer, iedere fokker gewoon zijn eigen bokje(s) bij herfstdag in de stal, geen gereis en gezeur en gewoon voor de kerstdagen opruimen, want ondanks dat ik het altijd jammer vind dat er zoveel bokken meteen opgeruimd worden, is het om inteelt tegen te gaan best goed dat een bok niet meerdere jaren ingezet wordt.

Nou ja, zo maar wat ideeën voor de toekomst en om eens bewuster mee om te gaan. Ik heb nu voor mezelf wat combinaties bedacht en ben dan van plan, als er weinig verschil in de bokken zit en je twijfelt toch vaak bij welke bok je een geit gaat doen, om dan het inteeltpercentage te gebruiken als doorslaggevende factor.

Ik wens iedereen een super 2021 op alle fronten zeg ik dan altijd maar en vooral de gezondheid en met uw naasten is toch wel het belangrijkste. Hierbij nog een kleine enquête en wees gewoon eerlijk, want ik moet eerlijk toegeven dat ik op dit moment ook nog gewoon voor B ga…
Ja, wel een probleem, maar het zit mijn tijd wel uit en ik ga nu gewoon voor de mooiste (kampioen? kleurtje?) en dan maar op papier te veel inteelt, zolang het niet te extreem is kan het nog best blijkbaar‘ 🙂 

Archief